DE GESCHIEDENIS VAN HET GRONINGER FORUM
door cultuurhistoricus en wolthoornfan Driekus Vierkant

bodemlozeput sja het is wel een attractie zo
bodemlozeput sja het is wel een attractie zo

In de jaren ’90 vonden stadsregenten (ja PvdA en een beetje nep-PvdA dat zich D66 noemde) dat de unieke wederopbouwarchitectuur aan de Grote Markt vernield moest worden want de V&D (ja die nu bijna failliete dinosaurus) eiste dat er een parkeergarage kwam anders zou men vertrekken. Dat werd door de gemeente verkocht als ‘we gaan de boel mooi maken’.

De gemeente hield heel modern en Democratisch666 een referendum en de hele stad zei NJET want auto-hatende eng-fanatieke fietsterroristen (Milieudefensie, Fietsersbond, ROVER, GroenLinks, SP, JS, Student en Stad) hadden totaal niet onderbouwd geroepen dat de Martinitoren om zou kunnen vallen door het graven en heien van die ondergrondse parkeergarage. Die domme Stadjers trapten erin dus NJET.

Nou de V&D was not amused natuurlijk en de gemeente was ook pissig. Die parkeergarage moest en zou er toch komen. Dan maar op de plek achter de Oost-wand. Ondergronds want auto’s zijn zo lelijk. Ja fietsen ook. Veel Groningers ook. Maar wat zet je er bovenop??

In Café de Wolthoorn zaten vijf mannen aan de bar. Type dikke buik. Markante bril. Lange beige overjas en rode sjaal hingen over de barkruk. Bier vloeide rijkelijk. Er mocht nog gerookt worden. Hun instellingen waren ten dode opgeschreven. Want ja. Een bibliotheek? Internet. Een museum? Internet. Een Filmhuis? Internet. Geen goede toekomst voor hun positie en de greep van de partij op de stad via cultureel-maatschappelijke instellingen. En hun baantjes. Ze bedachten een list. Als je nu een groot cultureel pand bovenop die parkeergarage zet, en dat door de gemeente laat betalen, dan heb je gegarandeerd voor 25 jaar huisvesting en zal de gemeente je ook zeker 25 jaar lang in leven houden.

Een hilarisch wollig document over gemeenschapszin (lekker samen gemeenschapszinnen) en een plek voor informatie (hahaha, Internet), en een plek voor geschiedenis (ja lekker achteruit mijmeren in plaats van de stad een toekomst te geven) werd geschreven. Over het Huis van Informatie & Geschiedenis. Waar burgers konden debatteren (alsof we daar al niet genoeg plekken voor hebben: zalen, pleinen, kerken, stadhuizen, buurtcentra en kroegen zat). Een Forum. Alsof debat nog bakstenen nodig heeft in de 21e eeuw. Hallo, Internet! Tegenwoordig debatteren we via WhatsApp, Twitter en Facebook. Gemeenschapszin gaat via social media. En wil je bij elkaar zitten, dan ga je lekker in de kroeg zitten. Of een koffietentje.

Maar ja. De gemeente had dit nodig. V&D zat te pushen. Er werd voor de gein nog een prijsvraag uitgeloot. Maar de ambtenaren, politici en bestuurders van de kunstinstellingen hadden het al met elkaar beklonken in De Wolthoorn: Het Groninger Forum moest het worden.

Burgers eisten wederom een referendum. Wijs geworden door het eerdere referendum, werd er een list bedacht. We gaan burgers niet laten kiezen OF er een Forum komt, nee we laten ze heel democratisch (MOEHAHA) kiezen tussen een paar plannen. DAT die parkeergarage en het Forum er komen, dat rammen we ze door de strot. Mooi hoe wethouders graag iets achter willen laten. In beton. Kost wat. Heb je ook wat. Beton. Waardeloos vastgoed, dat wel. Maar toch. Prestige! Geld zat toch? De OZB kan best omhoog. Heel cultureelsubsidiekliek Groningen werd geronseld om VOOR te stemmen. Want ja. Tralala subsidiegeld! Met een nipte 53,4% werd de victorie gekraaid. Fuck de democratie, leve ons subsidieclubhuis. Een ode aan de sociaal-democratie want via cultuur kun je je sociaal-democratische heilfilosofie verder onder demense verspreiden. Brood en spelen en geef ze subsidiebaantjes en ze stemmen slaafs op je.

De speculatie in panden in het gebied was al in volle gang. Voortvarend ging de gemeente alle panden in het gebied opkopen. Miljoenen. Vindicat regelde op kosten van de gemeenschap een volledig nieuw pand.

We krijgen een Forum! Een nieuw pand! Een enorme aardappel! Wat zullen we er eigenlijk mee gaan doen? Eh. Ja. Nou. Eh. Dus iets met gemeenschapszin. En een museum. Een bibliotheek.  En een bioscoop.

Ja maar ho wacht eens even zegt u. We hebben toch twee hele moderne bioscopen in 050? Pathé aan het Zuiderdiep en dat enorme ding in de Euroborg. Kunnen die slecht bezochte en tenenkrommende filmhuisfilms over de feminisering van Iraanse lesbiennes in de jaren 70 daar niet worden vertoond? Nee zeg. De gemiddelde Imagesbezoeker haalt haar neus natuurlijk op voor zulke platte commerciële bioscopen. Die zal en moet per sé haar biologische muntthee met rietsuiker en speltkoekje in een kreatiefe sfeer in de binnenstad consumeren en wil niet al te ver op haar bakfiets helemaal naar het Europapark moeten. Nee hoor, voor haar verfijnde en verheven cultuur hoort de belastingbetaler op te draaien. Een eigen bioscoop dus.

En maar wacht eens even. Zegt u. Die bibliotheek. Heeft die niet een enorm en modern pand al vlak aan de Grote Markt? Waarom alweer een nieuw pand? Sowieso, wie gaat er nog naar een bieb? We hebben allemaal computers en tablets en e-readers en smartphones en boeken zijn tegenwoordig zo goedkoop en je kan ze zelfs gratis ruilen. Via Internet en socialmedia. Het principe van een bibliotheek is TOTAAL ACHTERHAALD. Ja klopt. Maar er is nu eenmaal een groep in de samenleving die zich melancholisch vastklampt aan het verleden. Als het ze zo uitkomt natuurlijk. Want deze labberkakken houden wel van moderne uitkeringen (sorry we bedoelen natuurlijk een basisinkomen) en willen wel een gratis wasmachine en flatscreen op kosten van de samenleving. Maar BOEKEN. HALLO BOEKEN ZIJN ZO MOOOOI. Dus u gaat hard betalen. Voor een bibliotheek. Een fucking bibliotheek. En dan niet een bibliotheek die hele bijzondere boeken uit de oudheid of zo huisvest hè. Nee, gewoon standaard boekenpulp die je overal kan vinden. Oh en RuGje nooitgenoeg wil dat stukje vastgoed van de huidige bieb best wel inlijven hoor.

En verder dan? Musea hebben toch ook allemaal plek in de stad? Ja maar een plekje recht achter de Grote Markt is wel chill hè. Je moet goed voor jezelf zorgen. Immers. Zeker als een ander betaalt.

Verder wil niemand dat Forum hè. Het brengt niets nieuws. Oude wijn in nieuwe zakken. Bedorven wijn zelfs. Kijk, Groningers zijn sowieso tegen verandering. Chagrijnig stug volk. Ambitie is vies. Dus elk plan wordt negatief en met argwaan ontvangen. Maar Groningers zijn niet dom. Iedereen weet dat hier miljoenen en miljoenen worden verspeeld aan inhoudsloze prestige voor een select groepje zelfverklaarde cultuurbobo’s van de PvdA (en meeloperpartijen). Geld dat bij andere culturele instellingen weg is getrokken. Kaalslag daar en niks nieuws in het Forum.

Heel Groningen waarschuwde: een pand bouwen zonder dat er een plan voor is, is de wereld op zijn kop. Er was niet alleen geen business case: ER WAS DOMWEG GEEN INVULLING. Het enige dat men wist, op voorhand is dat er structureel miljoenen per jaar in een Forum wordt gepompt, zonder plan. Zonder concept. Zonder visie. Alleen maar wollige termen en vage plannen. Ook na een directiewisseling is er nog steeds geen goed plan. Geen business case. Wel smoesjes over werkgelegenheid. Nee dus, want een baantje in de Groninger culturele sector is verkapte werkloosheid. En smoesjes over een economische impuls want dit pand wordt een publiekstrekker. LOL! Het Forum als de Taj Mahal. Moehaha! Serieus, als je doel is veel publiek naar je stad te trekken, bouw dan een pretpark. Is ook cultuur.

En de trein dendert voort.  Zeventig miljoen CAPEX voor een niet herbruikbare betonnen aardappel. Miljoenen OPEX loss per jaar. Een gemeente werkt helaas niet als een bedrijf. Een bedrijf had sowieso eerst een plan gemaakt. Een business case. Een risicoanalyse gemaakt. Scenario’s uitgewerkt. En was tot de conclusie gekomen: dit is een bodemloze put. Zelfs als een bedrijf dit risico had genomen, dan was men halverwege tot inzicht gekomen: dit is een bodemloze put. Beter ten halve gekeerd. Maar nee. De trein dendert gewoon door. Prestige maakt blind.

Tientallen miljoenen verder, ligt de bouw van het Forum stil. Reden? Aardbevings. De Martinitoren kan omvallen! Niet vanwege heien maar vanwege gaswinning. Het Forum is niet bevingbestendig ontworpen. Terwijl men wist dat de stad last kan krijgen van aardbevingen, is toch met de bouw begonnen. De schade? een slordige 70 miljoen. HET DUBBELE. Nu al. Te verhalen op Rijk of NAM? Dat is maar de vraag.

Gemeenteraad, B&W: nivelleer (hihihi) dat Forum. Versterk die parkeergarage. En leg er een plantsoen op. Het Forumplantsoen. Waar we ons kunnen terugtrekken (ghegheghe) voor gemeenschapszin (roflol). Waar we met elkaar in gesprek kunnen gaan rond een grote bevingbestendige tafel die we de Forumtafel noemen. Waar gratis WiFi is zodat we op bankjes boeken kunnen downloaden en lezen. Met je bibliotheek. Met een drive-in bioscoop. Waar we films kunnen kijken via Netflix. Met je Filmhuis. Waar we over de toekomst kunnen praten. En over de fouten in het verleden. Met een schavot en schandpalen als monument, ter nagedachtenis aan de megalomane cultuurpausjes en de bestuurders met hun idiote verkwisting.

Drie Kusjes.

(p.s. dit artikel is het bewijs dat debat geen beton vereist. En voor gemeenschapszin ga ik nu naar De Drie Uiltjes. Moi!)

 

De cultuur is dood, leve de cultuur
Door cultureel attaché en antropologisch cultuurfilosoof Driekus Vierkant

Cultuur. Het is alles wat de mens doet. Gewoonten, gebruiken, onze omgeving manipuleren. Ambacht. Literatuur. Kunst. Cultuur is het tegenovergestelde van natuur.

Alles in Nederland is cultuur. God created the world, the Dutch created the Netherlands. Ook onze tot op de vierkante centimeter geplande en onderhouden natuur is cultuur. Want man-controlled. Geen mens, geen cultuur. Wel mens, wel cultuur. Er kan geen cultuur zijn zonder mensen. Er is dus altijd cultuur.

Cultuur kan praktisch zijn. Of onderhoudend. Diepzinnig of shockerend. Cultuur is smaak. Cultuur is wansmaak. Een oksel-schetenwedstrijd is evenzoveel cultuur als een voorstelling van het NNO. Cultuur is professie als je er je geld mee kan verdienen. Cultuur is hobby als je er je geld niet mee kan verdienen. Cultuur is identiteit. Cultuur is divers. Cultuur is alles wat wij zijn.

In Nederland kennen we zoiets opmerkelijks als ‘de culturele sector’. Wat een rare term is want elke doorsnede die je maakt bij menselijk handelen is cultuur. Een culturele sector is onnodig om cultuur in stand te houden of te bevorderen. Want cultuur hoeft niet in stand te worden gehouden of bevorderd. Het is er gewoon. Als mensen een culturele uiting niet meer interessant genoeg vinden om te bedrijven of te consumeren, dan verdwijnt deze en komt er vanzelf nieuwe cultuur. Is dat erg? Nee het is alleen anders. De cultuur is dood, leve de cultuur. In feite is cultuur net als natuur: het kan alleen echt bestaan en echt ontwikkelen als je het zijn gang laat gaan. Blijf er vanaf.

Helaas is het zo dat de culturele sector de cultuur krampachtig probeert te manipuleren. Cultuur die eigenlijk had moeten uitsterven wordt met zware subsidies in leven gehouden. Nieuwe cultuur die nooit levensvatbaar kan worden, wordt ook kunstmatig in al haar misere in gehouden met subsidies. Blijkbaar hebben de liefhebbers er zelf geen eigen geld voor over om hun favoriete cultuur voort te laten bestaan. Dan ben je dus ook geen echte liefhebber.

Gesubsidieerde cultuur kent vele nadelen. Ten eerste impliceert subsidie direct dat je elders in de maatschappij geld onttrekt aan mensen die dit geld aan hun eigen cultuur hadden kunnen besteden. Je ontneemt een ander de kans om te genieten van zijn cultuur, ten faveure van je eigen zwakke -immers met subsidie in leven gehouden- cultuur. Wat een loser ben je dan. Dat je je hobby laat financieren door een ander zijn hobby niet te gunnen. Met je losercultuur.

Ten tweede houdt subsidie in dat ambtenaren voor je gaan bepalen wat wel en geen goede cultuur is. Er bestaat geen goede of slechte cultuur. De overheid die voor je bepaalt wat goed voor je is. Historisch gezien geen vrolijke toekomst. Het riekt bovendien naar manipulatie van je wereldbeeld via cultuur. Wat politieke partijen zeker niet zullen nalaten. Zogenaamd het volk verheffen middels subsidiecultuur maar eigenlijk je stemvee betuttelen en manipuleren met je dogma’s. Het is zo DDR.

Ten derde bevordert subsidie middelmatigheid en valse concurrentie in cultuur. Echte talenten wordt geld afhandig gemaakt en datzelfde geld wordt aan middelmatige cultuur en culturele opleidingen uitgegeven waardoor de talenten dus dubbel vals beconcurreerd worden.

Ten vierde maakt gesubsidieerde cultuur mensen hautain. Men weigert cultuur te genieten in een -in hun ogen banale- populaire gelegenheid die de eigen broek ophoudt. Nee men geniet liever van een moeilijke film in een filmhuis, maar dan moet de gemeenschap wel de extra kosten voor het in stand houden van datzelfde filmhuis financieren. De arrogantie. Je graag willen associëren met dansgroepen en orkesten, omdat andere prominenten er ook heen gaan. Hoe sneu is je leven dan.

Last but not least: cultuursubsidie corrumpeert. Heb je veel ambitie maar heb je weinig capaciteiten? Subsidies in de culturele sector pamperen je. Lekker hobbyen op kosten van de maatschappij. Je alcoholisme financieren op kosten van de maatschappij. Personeel gevangen houden in de culturele sector, medewerkers hun persoonlijke groei in de weg zitten, want once in the cultural sector, you will never get out. Geen kans op carriere en de private sector wil je niet als je arbeidsethos na een jaartje werken in de culturele sector volledig verpest is.

Als we vandaag stoppen met het subsidiëren van cultuur zal er niet minder cultuur zijn. Hooguit anders. Maar wel stukken eerlijker.

Omdat de bias te lang en te zwaar is doorgeslagen pleit Driekus voor een tijdelijke compensatieregeling. Waarbij gesubsidieerde cultuur zwaar belast wordt om de huidige zwaar belaste cultuur een tijdje te subsidiëren. Compensatie!

Om te beginnen worden alle subsidies op musea, theaters, dans, poppodia en schouwburgen opgeheven en vervangen door een 165% cultuuraccijns. Met de opbrengsten worden culturele vormen die momenteel zwaar belast worden ontheven van accijnzen en BTW, en krijgen cultuurtoeslag. Te denken valt aan trekker-trek, grasmaairaces, autoraces en motorraces. Waarbij de aanschaf van de wagens en motoren, maar ook de brandstof zwaar gesubsidieerd worden. Want deze vorm van cultuur hoort toegankelijk te zijn voor iedereen.

Vindt u dit voorbeeld belachelijk? Ziet u de spiegel en roept u LELIJK?!

Dat dus. Stop alle subsidies. BEVRIJD CULTUUR!