Cultuurnatuur

Door de van nature cultureel attachéfilosoof Driekus Vierkant

De relatie mens-natuur is een hele interessante, want de mens is natuurlijk ook gewoon natuur, sowieso omdat te veel mensen zich als beesten gedragen onder dat dunne laagje beschaving. 

Zo zou je kunnen stellen dat wat mensen doen ook natuur is. Sowieso zit het in onze natuur om elkaar te bevechten, lief te hebben, te innoveren, en om dingen stuk te maken. 

Maar je kan ook stellen dat alles wat de mens doet cultuur is, en al het andere is dan natuur. Het is maar net hoe dicht of veraf je zelf van de natuur staat hoe je hier tegenaan kijkt. 

‘De planeet is goed voor ons dus we moeten ook goed zijn voor de planeet.’ Die zin hoor je wel vaker. Nou is moeder natuur inderdaad de oorzaak van het bestaan van de mens en van jou, maar wat maakt dat sekreet het ons soms lastig.

Je gaat namelijk ook heel erg dood aan natuur, als je er niet af en toe doodziek van wordt. Als het geen virusinfectie is, dan is het wel ouderdom, en als het geen woekercellen zijn, dan is het wel een hartinfarct of een andere nare natuurlijke dood. 

Als de mens zelf niet zoveel innovatie pleegde met vaccinaties en pillen en cyberpunktech zoals protheses en lenzen, dan vielen mensen echt bij bosjes dood neer door toedoen van de natuur. We leven in een ultra futuristische tijd, en de innovatiekracht versnelt alleen maar, hoe gaaf is dat.

Andere irritante simpele voorbeelden van hoe de natuur ons in de weg zit: mos op je dakpannen. Een kaarsrechte deur die scheef gaat hangen. Boomwortels onder je strakke fietspad. Roest aan je vehikel. Insecten die prikken. Vleermuizenvirussen die pandemieën en lockdowns veroorzaken waardoor je niet naar de kapper kan. Haargroei, ook zo’n stom natuurverschijnsel.

Maar ja, de natuur verzekert ons natuurlijk ook van lucht om te ademen, en malse dieren en groenten (bah broccoli) om te eten, een veilige plek om te wonen, hopelijk zonder al te veel natuurgeweld zoals vulkaanuitbarstingen en zonnesteken. 

Ja het is een haat-liefde verhouding tussen Vader Abraham en Moeder natuur. Je wil in een soort van positieve symbiose met de natuur kunnen leven, maar je kent vrouwen – never a dull moment – het moment van serene rust en vree, verandert nog geen uur later in windkracht 12, kou en striemende hagel vanuit alle windrichtingen, om even later weer om te slaan in zacht glooiende grassen in de wind, een heerlijk zonnetje en hier en daar een regenboogje, met blij tjilpende vogeldieren.

De natuur is de nummer 1 oorzaak van alle misère die ons mensen wordt aangedaan, en de mens zelf staat op nummer 2. Geen wonder dat mensen uit totale wanhoop gaan geloven in een God en om genade gaan bidden, maar dat terzijde. 

Nee die natuur. Als je als mens wil overleven, dan wil je enerzijds die natuur voor je laten werken met voldoende en gezond eten, en daarom helpen we de natuur graag een handje met bijvoorbeeld bemesting en landbouw op schaal, en anderzijds wil je de gevaren van de natuur zoveel mogelijk buiten de deur houden.

Die balans is soms wel lastig, want als je de natuur voor je wil laten werken, dan kan dat ook vervuiling van de natuur of de lucht betekenen. En als je de natuur niet alleen biologisch maar ook scheikundig voor je aan het werk zet wil je ook liever niet dat dit gepaard gaat met vervuiling en uitstoot.

Soms slaan we door in die balans, en vervuilen we de natuur dusdanig dat ook mensen er last van krijgen. We willen niet dat de aarde opwarmt en dat dit voor droogten, voedseltekorten en oorlogen leidt. Dan doen we iets averechts. 

Tegelijkertijd slaan we soms ook in die balans de andere kant op door, want we kunnen niet alleen maar de natuur op #1 zetten, ten koste van elementaire zaken als gezonde voedselproductie op schaal, betaalbare en betrouwbare energieproductie en grondstoffen om ons veilig te kunnen blijven beschermen tegen de natuur en de elementen. 

Gelukkig leven we in een tijd waarin we in elk geval weten dat we die balans moeten opzoeken, en de zoektocht naar die balans is uiteindelijk gewoon een kwestie van survival of the fittest, en de mens met onze geavanceerde technologie is bij uitstek zo geëvolueerd dat we die fittest zijn en blijven, omdat we overlevers en innovators zijn en allemaal streven naar veiligheid, comfort en levensgeluk. Het komt goed dus. Jippie!

Wel grappig dat dit op alle fronten betekent dat we de natuur naar onze hand blijven zetten, enerzijds om deze zo optimaal mogelijk voor ons te blijven laten werken, en anderzijds er zo weinig mogelijk last van te hebben. 

Dat is dus geen puur natuur, dat is door mensen gemanipuleerd, dus cultuur. Cultuurnatuur dus. 

Nu alleen nog zorgen dat we minder last van elkaar hebben, en elkaar niet zien als vijanden met onze domme religieuze en culturele oorlogjes, maar gezamenlijk werken aan 1 doel: die natuur een beetje onder controle krijgen zonder door te slaan in balans die ten koste gaat van mensen.

Leve de vooruitgang, leve de mensheid, proost!

Drie Kusjes