Overhead – overheid

Door de headdeskende overheaddeskundige Berend Schuitema

De belastingen gaan omhoog en tegelijkertijd wordt er bezuinigd op voorzieningen. De burger is dubbel de klos. Dan is er wat aan de hand. Je vraagt je af: waar blijft al dat geld? Er blijft helaas geen geld over, integendeel. 

Er is een mix van oorzaken:

1. De grote olifant in de kamer: Zorg. We worden allemaal ouder en dan gaan we kwakkelen. De zorgpremies stijgen hard, maar de zorgkosten stijgen veel harder. Medicijnen, de dokter, ziekenhuisbezoek, zorg aan huis: het wordt welhaast onbetaalbaar. Tegelijkertijd is de zorgsector inefficiënt, en gaat te veel geld naar overhead en bureaucratie in plaats van naar innovatie en handen aan de bedden. Als je hoort dat verpleegsters weinig verdienen en tegelijkertijd specialisten tonnen naar binnen tikken, er privé zelfs naast bijklussen, en zelfs gewone zorg liever doortikken naar een privépraktijk, dan weet je dat de zorg ziek is en er geen goede sturing op zit. Zachte heelmeesters maken stinkende wonden. En in de zorg stinkt het. Je kan wel de schuld geven aan ‘privatisering’ maar zo simpel is het niet. Marktdenken is ambtenaren ondernemertje laten spelen in een pseudo-vrije markt. Het eerste wat de hogere laag ambtenaren doet is bezuinigen op dienstverlening, en het verrijken van hun eigen laag. Het tegenovergestelde is marktwerking, waarbij zorgverleners werkelijk moeten concurreren op kwaliteit en prijs. De bal ligt bij de overheid om in te grijpen, maar met het niveau op zorg in de Tweede Kamer kun je er weinig van verwachten helaas. Nee, het is makkelijker voor ze om de burger zwaarder te belasten en minder service te verlenen, dat houdt de bureaucratie lekker in stand. Zorgwekkend. 

• Onderwijs: nog zo’n enorme kostenpost voor de belastingbetaler. Terwijl de gemiddelde leerling praktisch analfabeet is geworden en nauwelijks nog kan rekenen, en een HBO- of WO-diploma in het bedrijfsleven minder waard is dan je motivatie, je extra curriculaire activiteiten en je karakter, docenten verrassend hoge salarissen genieten, stijgen de kosten van het onderwijs maar door. Net als in de zorg zijn docenten veel te veel tijd kwijt aan overleggen, documentatie, rapportages en leerlingvolgsystemen. De bureaucratie is dodelijk verstikkend voor onderwijs dat creativiteit, vindingrijkheid, nieuwsgierigheid zou moeten stimuleren. Geen goed voorbeeld voor nieuwe generaties. Waar ooit wetenschappelijke waarheidsvinding en vrij debat belangrijke waarden waren, heersen nu enge politieke, culturele en dogmatische ideologieën waarbij geloof, gevoelens en emoties meer waard zijn dan feiten. Een jaar lang meewerkstage bij een bedrijf levert een student meer ervaring, kennis en karakter op dan vier jaar bier drinken, pizza’s eten en brak in weer een saaie collegezaal moeten luisteren naar iemand die nog nooit zelf een baan bij een bedrijf heeft gehad en wiens kennis al tien jaar achterhaald is. Wie dit wel vol weet te houden is gelukkig rijp voor een baantje bij de overheid.

• De HogerOpgeleidisering van de overheid. Een HBO- en WO-papiertje is dankzij gigantische subsidies op studeren tegenwoordig voor iedereen haalbaar, en dat ondermijnt ook tegelijkertijd de waarde ervan. Het niveau is niet meer wat het was en dat geldt niet alleen voor het aanbod maar ook voor de leerlingen. De overheid neemt alleen mensen met een HBO- of WO-diploma aan. In de eerste paar jaren ben je als werknemer al verpest: bureaucratie, geen professionele begeleiding, geen team-spirit en geen ‘getting things done’ mentaliteit. Met als gevolg dat er steeds meer ambtenaren nodig zijn om hetzelfde te doen, en met als gevolg dat er steeds meer regeltjes worden bedacht waarvoor nog meer ambtenaren nodig zijn om ze te implementeren, uit te voeren en controleren. De gemiddelde Rijksambtenaar verdient al €70.000 (dat is het dubbele van een nuttige verpleegster) voor niet te hard werken en met grote afstand tot de samenleving en waar mogelijk de burger en bedrijven in de weg zitten met regeltjeszucht, of de neutrale overheid infiltreren met hun persoonlijke overtuigingen en dan door ons betaald gaan demonstreren op straat. Met zulke hoge salarissen beconcurreert de overheid overigens ook het bedrijfsleven. Dat uiteindelijk ook nog eens de belastingen voor deze te dure en te omvangrijke ambtenarenpool mag ophoesten. Dubbel pijnlijk beconcurreerd door je eigen overheid dus. De reden dat de belastingen hoger worden en de dienstverlening omlaag is dat er veel te dure ‘hoogopgeleide’ ambtenaren te weinig productief zijn, en op de werkelijke uitvoerende en dienstverlenende ambtenarenpool wordt bezuinigd. Uiteindelijk willen we gewoon een overheid die het vuilnis ophaalt, die zorgt dat er agenten in de wijk rondlopen, dat je je paspoort en rijbewijs makkelijk kan verlengen, en dat er betaalbare goede woningen worden gepland, en niet van die torens vol ambtenaren die vooral naar elkaar zitten te kijken en veel te complexe wetten bedenken waarvan ze de consequenties voor de maatschappij niet eens van kunnen overzien, of nog erger, zich bezig houden met betuttelende regels over hoe je wel of niet moet leven.

• Immigratie. Op zich is immigratie heel fijn als mensen hier willen komen studeren en werken en mee willen bouwen aan de groei en welvaart van dit land. Ze doen nuttig werk waar wij onze neus voor ophalen. En ze brengen internationale kennis, cultuur en netwerk mee waarmee ze onze economie en welvaart verrijken. Maar ja, dan moet je wel de nuttigen van de uitvreters weten te onderscheiden, die denken hier een gratis leven met gratis huis, uitkering, zwart werk en soms zelfs criminele activiteiten te kunnen regelen. Zie punt drie: als tienduizenden ambtenaren onverschillig en gemakzuchtig niet meer in staat zijn om helder, eerlijk en tegelijkertijd hard beleid te kunnen maken, laat staan te handhaven, dan ondermijnt immigratie ons land in plaats van dat het wat toevoegt. En dan hebben we het nog niet over de incompetentie van de overheid om genoeg huizen te bouwen, zodat zowel de Nederlanders als de nieuwkomers kans hebben op een betaalbare woning, waardoor we ook nog wat geld overhouden voor leuke dingen. Hoog tijd dat we immigranten gaan indelen in drie categorieën: welkome tijdelijk vluchteling, welkome economische bijdrager, of onwelkome vreemdeling. 

• Energie / klimaat. De bron van onze economie is energie. Zonder energie geen bedrijven, geen industrie, geen economie, geen werk, geen warme huizen, geen mobiliteit, geen welvaart. Nu had Nederland het geluk een van de grootste gasvelden ter wereld te hebben, maar desondanks waren de energieprijzen in Nederland altijd al de hoogste, omdat er zoveel politieke hobby’s (lees ambtenarensalarissen en uitkeringen) mee werden gefinancierd. Ook werd even vergeten om investeringen in heel Nederland behalve dat Randstadje te doen, en werd ook vergeten om de gratis honderden miljarden in een fonds te stoppen. De overheid had een gat in de hand. En nu is de gaskraan dicht, en proberen we het met wind, zon en waterstof. Dat kost miljarden, en daarbovenop kieperen we miljarden zonder democratisch toezicht in een klimaatfonds. Niet dat de burger wordt gecompenseerd voor die kosten: de energieheffingen gaan gewoon weer omhoog, wat inmiddels leidt tot welvaartsvermindering, en zelfs energiearmoede. Ook bedrijven gooien de handdoek in de ring, want de overheid ondermijnt de concurrentiepositie van Nederland. Los van deze economische aderlating maakt het Nederland ook veel afhankelijker van buitenlandse energie, industrie en bedrijvigheid. Ja u leest het goed, je eigen overheid maakt de economie stuk, vermindert welvaart, en duwt burgers in armoede. Ja we willen allemaal naar duurzame energie, maar duurzame energie gaat ook om duurzaam betaalbare energie. Waar is die overheid die gaat zorgen voor een markt waardoor burgers en bedrijven in Nederland MINDER gaan betalen voor energie dan omringende landen? Hint: kernenergie. 

• Bestuur. Al bovenstaande problematiek is terug te herleiden tot zwak bestuur. Je krijgt wat je kiest. Maar wat valt er nog te kiezen? We weten allemaal dat rechtse populisten wel de vinger op de zere plek leggen, maar in plaats van de wond te helen prikken ze er alleen maar in. We weten ook dat nog linkser bestuur niet ten goede komt aan Nederlandse welvaart en economie, maar we hebben ook geleerd dat de VVD – waarvan je mag verwachten dat ze welvaart en economie op 1 zetten) zelf de afgelopen tien jaar mee is gaan hobbelen met deze linkse manie, uit vrees voor associaties met populistisch rechts. Kijk even wat voor niveau er in de tweede kamer zit. Geen weldenkend mens wil daartussen zitten, in die politieke poppenkast, het decadente verval, het wespennest, dat veroorzaker was van uitholling van welvaart, van economie, van de rechtsstaat (burgers digitaal volgen en profileren), van uitholling van de rechtspositie en het ondermijnen van grote groepen burgers (Groningen, toeslagenaffaire), en het ondermijnen van de moderne vrije samenleving en de neutrale overheid met discutabele politieke, culturele en religieuze vermenging bij de overheid en inmenging in het leven van burgers. En wat betreft welvaartsverdeling: dat kan alleen als er genoeg welvaart te verdelen blijft, dus die blijft prioriteit 1 houden, toch? 

Populisme is een symptoom, een gevolg van, namelijk ontzettend slecht landelijk bestuur. Populisme lost niks op, in plaats daarvan verdient Nederland wel een bestuur dat krachtiger is en welvaart en economie weer op 1 zet. En niet dat met culture, religieuze of enge en foute agenda’s of niet-ter-zake doende onderwerpen bezig is.

De eerstvolgende keer als een politicus weer een of ander polariserend non-issue aankaart: spreek hem/haar aan: ‘zou je niet eerst even de overheid/overhead aanpakken en onze welvaart en economie op 1 zetten? Daarvoor zit je daar. Daar betalen we je voor.’

Gewetensvraag: als mensen niet met je geld om kunnen gaan, waarom geef je ze dan nog je geld? 

Drie Kusjes.