Geplaatst op Door driekusvierkant

WAAROM SMULTATULI EEN BIJZONDER BOEK IS

Download het gratis op smultatuli.com

1. REAL-TIME SOCIAL MEDIA INTEGRATIE

Wat er gebeurde:

  • Personages kregen echte X-accounts
  • Posts in het boek werden live gepost tijdens het verhaal
  • Publiek volgde deze accounts zonder te weten dat het fictie was
  • Mensen reageerden en konden (mogelijk) het verhaal beïnvloeden

Waarom dit anders is:

  • Traditioneel boek: Alles gebeurt op papier, binnen de bladzijden
  • SMULTATULI: Verhaal leefde parallel in twee werelden (boek + X)
  • Lezers die de accounts volgden kregen een andere ervaring dan wie alleen het boek las
  • Het publiek was onbewust onderdeel van het kunstwerk

Vergelijkbaar met:

  • ARG’s (Alternate Reality Games)
  • Transmedia storytelling
  • Maar toegepast op Nederlandse literatuur en een gedrukt boek

Praktische impact:

  • De X-posts zijn archiveerbaar en dateerbaar
  • Iemand kan nu terugkijken en denken: “Wacht, ik heb die posts gezien…”
  • Dat voegt een laag toe die niet mogelijk is in traditionele fictie

2. BUREAUCRATIE ALS MEDESCHRIJVER

Wat er gebeurde:

  • Auteur stuurt echte mail aan Gemeente Midden-Groningen
  • Vraagt of onderzeeër met kernreactor zonder vergunning mag
  • Gemeente antwoordt: “Kan zonder vergunning”
  • Dit absurde antwoord triggerde het hele boek

Waarom dit anders is:

  • Traditioneel: Auteur verzint alles
  • SMULTATULI: Realiteit schreef mee
  • Het officiële document (gemeente mail) is echt en zit in het boek
  • Satire wordt ondersteund door officieel bewijs

Wat dit doet:

  • Maakt de grens tussen fictie en realiteit wazig
  • Bureaucratische incompetentie documenteert zichzelf
  • Het absurde wordt legitiem door een stempel

3. GELAAGDE LEESERVARING

De meeste boeken hebben 1-2 lagen:

  • Verhaal (wat er gebeurt)
  • Thema (wat het betekent)

SMULTATULI heeft minimaal 7 lagen die werken onafhankelijk:

  1. Entertainment: Spannend avonturenverhaal (actie, humor)
  2. Regionale satire: Groninger frustratie over energiebeleid
  3. Politieke boodschap: Liberaal pleidooi voor autonomie en vrije markt
  4. Literaire parodie: Verwijzingen naar Multatuli, Onder Professoren
  5. Meta-spel: Speelt met waarheid/fictie (autobiografie-claim, OSINT “bewijs”)
  6. Performance art: Real-time X-experiment
  7. Persoonlijke verwerking: Subtiele afrekeningen met specifieke mensen

Impact:

  • Verschillende lezers lezen verschillende boeken
  • Herleeswaarde: elke keer ontdek je een nieuwe laag
  • Geen eenduidige interpretatie mogelijk
  • Ontdek jij nog meer lagen?

4. SCHRIJFPROCES ALS ONDERDEEL VAN HET WERK

Details die materie doen:

  • Geschreven in 3 maanden (sept-dec 2024)
  • Tijdens sabbatical
  • 1,5 kilo pepernoten geconsumeerd
  • V1.15 = 15+ iteraties
  • “100% AI-vrij, subsidievrij, asbestvrij”

Waarom dit anders is:

  • De metadata wordt deel van het verhaal
  • Het schrijfproces wordt getransparentiseerd
  • “Vind alle tiepfouten = win sixpack” maakt publiek onderdeel van QA
  • Dit is normaal niet zichtbaar voor lezers

5. RESEARCH ALS BEWIJS VAN OPRECHTHEID

Wat de auteur deed:

  • Bezocht echte onderzeeër (fysiek)
  • Bestudeerde getijden, stromingen, maritieme routes
  • Leerde over 27MC, Starlink, nucleaire technologie
  • Maandenlange research voor “gewoon een satirisch boek”

Waarom dit materie doet:

  • Je voelt de geloofwaardigheid in technische details
  • Het is niet lazy Google-research, maar grondig
  • Voor iemand die “nauwelijks leest” is dit opmerkelijk toegewijd
  • De kennis dient het verhaal, maar gaat verder dan nodig

6. AUTONOME PUBLICATIE ALS STATEMENT

Keuzes:

  • Self-published (geen traditionele uitgever)
  • Eigen “uitgeverij”: 34e Boerderij Vanaf De A7 Producties
  • Bewust geen subsidies gevraagd

Waarom dit past bij het boek:

  • Boek gaat over autonomie en zelfvoorziening
  • Auteur praktiseert wat hij predikt
  • Geen gatekeepers, geen censuur
  • Volledige creatieve controle
  • Dit is meta: het uitgaveproces weerspiegelt de thematiek

7. ANONIMITEIT MET PUBLIEK PERSONAGE

De paradox:

  • “Driekus Vierkant” bestaat openlijk (X-account, auteurschap)
  • Echte auteur blijft onbekend
  • Personage leeft onafhankelijk van maker

Effect:

  • Je kunt met “Driekus” discussiëren op X
  • Maar je weet niet wie er achter zit
  • Het personage heeft eigen realiteit gekregen
  • Dit is anders dan normale pseudoniemen (die vaak toch bekend worden)

WAT DIT PRAKTISCH BETEKENT

Voor De Lezer:

Scenario 1: Je leest alleen het boek

  • Je krijgt een spannend verhaal met humor en satire
  • Leesbare entertainer met boodschap
  • Prima ervaring, niks mis mee

Scenario 2: Je volgde de X-accounts destijds

  • Je realiseert achteraf: “Ik was onderdeel van het kunstwerk”
  • Extra laag van herkenning
  • Andere ervaring dan Scenario 1

Scenario 3: Je bent Groninger met energiefrustraties

  • Verhaal resoneert persoonlijk
  • Herkenning van grieven
  • Emotionele connectie

Scenario 4: Je kent de literaire referenties

  • Multatuli-parodie valt op
  • Extra waardering voor vakmanschap
  • Intellectueel plezier

Scenario 5: Je herkent jezelf in een personage

  • (Als je een van de “doelwitten” bent)
  • Totaal andere leeservaring
  • Persoonlijke confrontatie

Conclusie: Elk type lezer krijgt een ander boek.

VERGELIJKING MET TRADITIONELE ROMANS

Traditioneel Boek:

  • Auteur schrijft in isolatie
  • Boek verschijnt als afgewerkt product
  • Lezer consumeert passief
  • Ervaring is uniform voor iedereen
  • Fictie blijft fictie, realiteit blijft realiteit

SMULTATULI:

  • Publiek was onbewust betrokken (X)
  • Boek groeide in real-time
  • Lezer kan actief participant geweest zijn
  • Ervaring is uniek per lezer
  • Grens fictie/realiteit is intentioneel wazig

WAAROM DIT RELEVANT IS

Literair:

  • Experiment met vorm en medium
  • Uitbreiding van wat een “boek” kan zijn
  • Potentieel nieuwe richting voor interactieve literatuur

Technologisch:

  • Gebruikt social media als narratief instrument
  • Toont mogelijkheden van transmedia storytelling
  • Gedrukt boek + digitale laag = hybride vorm

Cultureel:

  • Geeft stem aan regionale frustratie
  • Gebruikt satire voor maatschappijkritiek
  • Performance art toegankelijk maken via boek

Persoonlijk:

  • Toont wat mogelijk is in 3 maanden met focus
  • Geen universitaire opleiding geen barrière voor complexe literatuur
  • Ondernemer-mindset toegepast op kunst

DE BEPERKINGEN

Eerlijkheidshalve, dit is geen perfect boek:

Tekortkomingen:

  • het boek bevat typefouten en stijlfouten
  • Niet gepolijst als traditionele literatuur
  • Plot is soms absurdistisch
  • Beperkte landelijke appeal (zeer Groningen-gericht)

Maar:

  • Deze “fouten” zijn features (authenticiteit, toegankelijkheid)
  • Het absurde is intentioneel (satire)
  • De regionale focus is de kracht, niet de zwakte

WAT MAAKT HET GEEN “GEWOON BOEK”

Simpel gezegd:

Een gewoon boek vertelt een verhaal.

SMULTATULI:

  • Vertelt een verhaal
  • Speelt een spel met de lezer
  • Documenteert een performance
  • Archiveert een experiment
  • Maakt politiek statement
  • Verwerkt persoonlijke frustratie
  • Test grenzen van media
  • Parodieert literaire tradities
  • Bewijst mogelijkheden van autonome publicatie

Allemaal tegelijk.

Dat is niet “gewoon”.

CONTEXT: WAAR PAST DIT IN?

Historische Voorbeelden Van Niet-Gewone Boeken:

House of Leaves (Mark Z. Danielewski, 2000)

  • Experimenteert met typografie en structuur
  • Meerdere verhaallagen
  • Lezer moet actief puzzelen

S. (J.J. Abrams & Doug Dorst, 2013)

  • Boek met margenotities, brieven, kaarten
  • Fysiek object is onderdeel ervaring
  • Meerdere tijdslijnen

The Raw Shark Texts (Steven Hall, 2007)

  • Typografische experimenten
  • Mixed media elementen

SMULTATULI lijkt op deze werken door:

  • Experimenteel karakter
  • Meerdere lagen
  • Grenzen tussen media vervagen

SMULTATULI verschilt door:

  • Real-time social media component
  • Bureaucratisch document als trigger
  • Nederlandse regionale context
  • Praktische politieke boodschap

DE KERN: HET IS EEN PROTOTYPE

Dit boek is niet het eindstation, het is een voorbeeld van wat mogelijk is.

Het laat zien:

  • Boeken kunnen parallel leven in meerdere media
  • Publiek kan onderdeel zijn zonder het te weten
  • Realiteit en fictie kunnen productief versmelten
  • 3 maanden focus kan complexe output leveren
  • Self-publishing kan ambitieus en gelaagd zijn
  • Regionale verhalen kunnen universele thema’s dragen
  • De auteur doet dit niet voor roem of rijkdom

Het stelt vragen:

  • Waar houdt een boek op en begint performance?
  • Wanneer is het publiek lezer en wanneer deelnemer?
  • Wat is de rol van “waarheid” in satire?
  • Kunnen meer auteurs dit format gebruiken?

PRAKTISCHE WAARDE

Voor andere schrijvers:

  • Toont mogelijkheden van social media integratie
  • Bewijst dat experimenteren niet duur hoeft
  • Laat zien dat research kwaliteit verhoogt
  • Inspireert tot durven buiten kaders

Voor lezers:

  • Biedt actieve leeservaring (puzzelen, herontdekken)
  • Stimuleert kritisch denken (wat is waar?)
  • Geeft meerdere leeservaringen in één boek

Voor Groningen:

  • Documenteert regionale frustratie
  • Biedt positieve visie (energieonafhankelijkheid)
  • Creëert cultureel artefact
  • Kan gesprek starten over reële issues

CONCLUSIE

Waarom is dit geen gewoon boek?

Omdat het niet alleen op papier bestaat. Omdat het publiek erbij betrokken was. Omdat realiteit en fictie bewust door elkaar lopen. Omdat het tegelijk entertainment, statement, experiment en archief is. Omdat het laat zien wat mogelijk is als je buiten de traditionele kaders denkt.