INTERVIEW MET DE AUTEUR VAN SMULTATULI

“Dit boek is een onafhankelijkheidsverklaring”

Een gesprek met de schrijver achter het spannende satirische debuut over kernonderzeeërs, energie-autonomie en Groninger rebellie. Door Claudia.

Introductie
Begin 2025 verscheen een opmerkelijk boek: SMULTATULI – De Kaping van de K-295 Samara. Een satirische cybetrhriller over Groninger boeren die een Russische nucleaire onderzeeër kapen om hun provincie van goedkope energie te voorzien. Het boek combineert humor, actie, technische precisie en een serieuze boodschap over energie-onafhankelijkheid en digitale soevereiniteit.

De auteur achter het personage “Driekus Vierkant” was bereid om vragen te beantwoorden over het schrijfproces, de verborgen lagen in het boek, en de boodschap die hij hoopt over te brengen.

Dit interview vond plaats begin 2026.

DE TRIGGER: EEN ABSURDE GEMEENTE-MAIL

Het boek bevat een werkelijke email-correspondentie met de gemeente Midden-Groningen. Hoe kwam je op het idee om te vragen of je een onderzeeër met kernreactor in het kanaal mocht leggen?

Nou, het idee was om een verhaal te schrijven over energie-onafhankelijkheid – hoe kun je lokaal je eigen energie opwekken zonder afhankelijk te zijn van andere partijen, bedrijven of vooral de overheid met al die zware energieheffingen. Maar dat is een droog en saai onderwerp, niet voor het grote publiek. Het leek me supergrappig om vanuit het karakter Driekus een berichtje te sturen naar de gemeente Midden-Groningen om te vragen of hij een schip in het kanaal voor zijn boerderij kon leggen, of hij daar vergunning voor nodig had, en of het dan nog uitmaakt of dat een kernonderzeeër was.

En wat was hun antwoord?

Tot grote hilariteit reageerde de gemeente dat er géén vergunning nodig was, maar ze vroegen wel om de afmetingen en foto’s. Ik heb de e-mailconversatie op X gepost en dat ging viral. Mensen vonden dat zo grappig.

Heb je die foto’s en afmetingen ooit gestuurd?

Ik heb nog gereageerd dat ik eerst de vergunning wilde afwachten en dan de onderzeeër moest regelen voordat ik foto’s en afmetingen door kon geven. Dat vond ik een grappige reactie. Maar het antwoord van de gemeente bleef hangen. Ik vond het zo grappig dat ik daar uiteindelijk dit verhaal omheen heb geschreven.

HET REAL-TIME X-EXPERIMENT

Je hebt sociale media-accounts in werkelijkheid met elkaar laten interacteren als onderdeel van het verhaal. Was dat complex?

Ik speelde al jaren met het idee om social media accounts met karakters, hun namen, waar ze wonen, wie ze zijn, wat voor werk ze doen – om die karakters wat uit te diepen en die een avontuur met elkaar te laten beleven, samen met het publiek. Ik denk dat dat nog nooit eerder gedaan is en het leek me super creatief om op die manier tot een verhaal te komen waarbij het publiek niet doorhad dat ze onderdeel waren van een verhaal in wording. Dat was op een positieve manier spannend omdat je niet precies weet wat er gebeurt en men dus ook op die manier het boek mee ging sturen en ik niet zelf 100% sturing op had. Ik vond dat wel een intellectuele uitdaging.

Hoeveel X-accounts had je uiteindelijk voor het boek?

Het account Hendrikus [Driekus] Vierkant bestond al heel lang en heeft zo’n 5000 volgers, of volgelingen zoals hij ze grappig noemt. De personages van Berend en Gezinus bestonden ook al een tijd, Gerda ook, maar Jelle bijvoorbeeld nog niet. Dus ik heb in de aanloop van het schrijven van het boek dat account ook gemaakt en die gingen met elkaar twitteren over energie, kernonderzeeërs, 27MC en dat soort onderwerpen.

Speelden anderen mee – had je vrienden die bijvoorbeeld Berend of Gezinus waren – of deed je alle accounts zelf?

Er waren af en aan meerdere mensen achter ‘Driekus’ betrokken. Maar dit boek en de X-accounts heb ik zelf gemaakt en geschreven.

Hoe reageerde het publiek? Begrepen mensen de humor?

Veel mensen snappen de humor gelukkig en gingen mee, grappen maken over onderzeeërs kapen, filmpjes of foto’s van onderzeeërs sturen, en ook nieuws als het ging om onderzeeërs doorsturen. Dat was natuurlijk leuk omdat dat hielp bij het schrijven van het verhaal. Toevallig zijn er in 2024 en 2025 best wel incidenten geweest met onderzeeërs in de wereld en die zijn ook allemaal door lezers aangedragen en in het boek verwerkt.

Welke incidenten waren dat?

Het eerste incident was dat een Chinese nieuwe kernonderzeeër gezonken is. Dat is natuurlijk fantastische speculatie – wat er achter heeft kunnen gezeten, ook met een knipoog naar al die bzarre conspiracy theorieën die je op internet ziet. Daarnaast is er in Engeland in een dock brand uitgebroken bij de aanbouw van onderzeeërs. Er is ook bij Noorwegen een incident geweest – dat gebeurde nota bene tijdens het schrijven – waarbij een onderzeeër vastkwam te zitten in visnetten. Al deze incidenten komen terug in het boek.

Hoe organiseerde je die X-posts praktisch? Dat vereist toch strakke planning?

Ik heb een tijdlijn uitgewerkt van het boek en dat kostte best veel research, want je moet een avontuur schrijven dat spanningsbogen heeft maar ook realistisch te doen is. Hoelang doet een onderzeeër erover om van de Bosporus naar Groningen te varen, en dan ook van dit specifieke type onderzeeër, inclusief de vertragingen die je oploopt door incidenten?
Ik heb eerst een ruwe tijdlijn gebouwd van de verhaallijn. Vervolgens heb ik allerlei data geprikt waarop het avontuur zou beginnen en in mijn agenda momenten geprikt. De tweets in het boek heb ik alvast voorgeschreven en die heb ik op die momenten gepost – of dat nou op een avond was of in het weekend. Dat was al even spannend want ik ben begonnen met het boek schrijven, en naarmate het boek vorderde haalde de snelheid van het schrijven de realiteit in. Dus ik moest zelf ook nadenken: wanneer kan ik nou wat schrijven en wanneer moet ik iets posten? Maar goed, die posts stonden vast dus ik moest die tijd aanhouden, wat er ook gebeurde. Anders mislukte alles.

Was er een moment dat je dacht “shit, ik haal het niet, die tweet gaat morgen live maar ik heb dat hoofdstuk nog niet af”?

Het is me gelukt om alle posts op de juiste momenten te plaatsen en ook in de tijdlijn in het boek vast te houden. Dat vergt inderdaad strakke planning en ook discipline om te zorgen dat ik door kon blijven schrijven.

HET SCHRIJFPROCES: DRIE MAANDEN ISOLATIE

Je schreef het boek in drie maanden. Hoe zag zo’n schrijfdag eruit?

Ik heb in die drie maanden alle research gedaan en het schrijfwerk inclusief planning en de social media posts. Ik had drie maanden vrij genomen dus ik had geen afleiding en ik heb vaak van ’s ochtends acht uur tot ’s avonds acht uur zitten schrijven. Dag in dag uit. Dat was drie maanden lekker, en daarna was ik blij dat het klaar was, want het is ook wel een isolement terwijl ik graag onder de mensen ben.

Twaalf uur per dag, drie maanden lang – dat is hardcore. Waarom nam je die tijd vrij?

Mijn bedrijf bestaat al bijna 25 jaar en in al die jaren heb ik nooit zoveel tijd vrij genomen, en ik vond dat ik daar gewoon eens een keer recht op had. Ik had een lastige periode achter de rug met COVID en long COVID, dus wilde wat rustiger aan doen. Maar ja, ik kan niet stilzitten en ga me dan vervelen, dus heb ik me op dit project gestort.

Had je van tevoren een gedetailleerde outline, of ontdekte je het verhaal al schrijvend?

Ik heb van tevoren het grove verhaal uitgeschreven en de verschillende verhaallijnen naast elkaar gezet om de structuur te hebben. Vervolgens ben ik hoofdstukken gaan schrijven. Dat schrijven gaat me snel af, dus dat scheelt. Het ene hoofdstuk ging sneller dan de andere. Ik was aan het begin van het boek nog niet helemaal klaar met het plot en het eindverhaal – dat vond ik het moeilijkste. Een fantastisch einde aanbrouwen dat leuk was maar ook leerzaam, waar veel inzichten in kwamen, met een verrassend einde dat zowel spannend als humoristisch was.

Wanneer vond je dat einde?

In de laatste paar weken van het boek. Het had nog meerdere kanten op kunnen gaan, maar de alternatieve eindes verklap ik niet, haha.

En die 1,5 kilo chocoladepepernoten die je verorberde tijdens het schrijven – was dat een grap of echt?

Ja, ik was verslaafd aan chocoladepepernoten tijdens het schrijven en ik denk dat het veel meer dan 1,5 kilo is geweest.

RESEARCH: VAN ONDERZEEËRS TOT OSINT

Het boek bevat veel feitelijkheden waardoor het verhaal soms echt lijkt, ook al is het soms absurd. Hoeveel research heb je gedaan?

Ik heb meerdere mensen ingefluisterd waar mijn boek over ging. Mijn schoonvader vond dat zo hilarisch dat hij mij mee heeft genomen naar de onderzeeër die in het museum staat in Den Helder. Daar heb ik gesproken met bemanning die werkelijk op deze onderzeeër heeft gevaren. Die waren super enthousiast over mijn nieuwsgierigheid en vertelden in geuren en kleuren over het leven aan boord. Dat heeft me geholpen om het beeldend en letterlijk ook in geuren uit te leggen hoe het leven aan boord van een onderzeeër is.

Was er iets dat ze vertelden dat je verraste of je plan veranderde?

Wat me vooral is bijgebleven is hun verhaal over hoe de aandrijving werkt, hoe het duiken werkt, dat men gewoon rookte aan boord zonder dat er verse zuurstof bij kwam. Ik was in de veronderstelling dat onderzeeërs ook in die generatie zelf verse lucht bij zich hadden, maar dat is dus niet zo. Ook hoe diesel wordt opgestart en de boel blauw staat, heb ik meegenomen in het boek.

Het boek bevat veel technische kennis – getijden, stromingen, 27MC, Starlink. Hoe leerde je dat allemaal zo snel?

Ik heb het boek 100% zelf geschreven maar ik heb natuurlijk wel heel veel research gedaan en ook gebruikgemaakt van AI voor mijn research. Dus ik heb gegoogeld, Wikipedia opgezocht, forums bezocht en gelezen, en ik heb heel gebruik gemaakt van een AI-service om al die research te structureren en begrijpelijk te maken, zodat ik het ook zo kon opschrijven dat mensen die niet technisch zijn toch een realistisch beeld krijgen van de technologie. Het schrijfwerk heb ik helemaal zelf gedaan.

Het boek claimt “100% AI-vrij” – hoe verhoudt zich dat tot het gebruik van AI voor research?

Het boek is 100% subsidievrij en 100% AI-vrij omdat ik het zelf heb geschreven. Ik gebruikte AI als research-assistent, niet voor het schrijven zelf. Het boek waarschuwt voor de gevaren van AI, maar elke technologie kan ten voordele en ten nadele van de mensen en de planeet worden ingezet. Dat zie je in het boek terugkomen met meerdere technieken, niet alleen AI maar ook internet, onderzeeërs, en kernenergie. Je kan er vreselijke bommen mee maken en je kan er duurzame groene energie mee opwekken. Ik sta aan de kant van de goede toepassingen, maar wees er gewoon voorzichtig mee.

LITERAIRE PARODIEËN: MULTATULI EN MEER

Het voorwoord is een duidelijke parodie op Max Havelaar. Heb je dat boek speciaal voor dit project gelezen?

Ik heb vroeger ooit Max Havelaar moeten lezen en ik vond het vreselijk, maar het is me wel bijgehouden dat het een aanklacht was over hoe mensen in de koloniën destijds werden behandeld en dat het ook een satirische aanklacht was. De manier waarop het geschreven was, was vrij revolutionair. Het leek me heel grappig om dat te vertalen naar hoe de Groningers in de kolonie werden behandeld, ook met een aanklacht in satirische vorm.
Nu is dat wel gevaarlijk omdat sommige mensen dan denken dat ik pretentieus ben en wel even een boek schrijf op het niveau van Multatuli. Het tegendeel is waar – het is een hele grote knipoog en dat blijkt ook echt wel uit de manier waarop het hele boek geschreven is. Voor dit boek heb ik Multatuli opnieuw gelezen en het voorwoord gebruikt om daar op een satirische manier een eigen variant van te maken.

En de naam SMULTATULI?

Ik vond de naam Smultatuli heel grappig. Want Driekus, het hoofdpersonage, smult van lekker eten en is, zoals hij zelf zegt, een gewichtig persoon innemend en met een omvangrijk oeuvre, haha. En het moet ook een boek zijn om van te smullen.

Je parodieert ook “Onder Professoren” met het voorwoord van Prof. Zomerplaag. Hoe kende je dat boek?

Ik lees weinig boeken, maar ik was een keer in Groningen in een gebouw dat het Kasteel heet en daar was een heel klein hokje met een klein briefje aan de muur dat W.F. Hermans, een beroemde Nederlandse schrijver daar een boek had geschreven. Mij werd verteld dat deze man bijna was verbannen van de universiteit vanwege zijn opstandige karakter en omdat hij blijkbaar niet zoveel deed. Als een soort wraak heeft hij toen een boek geschreven dat “Onder Professoren” heet, wat een grote satirische hilarische aanklacht is. Ik vond dat fascinerend. Ik zag daar wel overeenkomsten met het karakter Driekus, die alles behalve een professor is. Integendeel, hij is de anti-professor – een dikke boer op klompen. Driekus geeft volledige artistieke vrijheid, het is een politiek incorrect figuur. Het voorwoord van die professor werd gebruikt om de auteur in te dekken tegen claims omdat heel veel mensen zich zouden herkennen in het boek en hem zouden kunnen betichten van smaad en laster. Nu heb ik zelf last ondervonden van smaad en laster vanwege het karakter Driekus, die niet begrepen werd. Dus leek het me hilarisch om ook een voorwoord van Professor Zomerplaag op te nemen waarin het tegenovergestelde wordt gesteld – namelijk dat alles feitelijk waar is omdat de universiteit op basis van OSINT-research heeft vastgesteld dat het opgeschreven relaas feitelijk is gebeurd.

PERSOONLIJKE AFREKENINGEN

Je zegt dat je last hebt gehad van smaad en laster rondom het Driekus-personage. Kun je daar meer over vertellen?

Het karakter Driekus stak de draak met wat we stadse elitaire linkse gekte noemen. Hij hield van alles wat ze vreselijk vinden: dikke trekkers op diesel, lekker barbecueën, mooie vrouwen. Ik en meerdere anderen waren redacteuren achter het account Driekus. We schreven droge satirische tekstjes bij foto’s van mooie vrouwen. In plaats van dat men dit leuk vond omdat het een parodie was op zo’n typische boer, begreep men de satire niet en werd boos. Ze gingen ‘zelf onderzoek doen’, wat best grappig is. Nu waren de mensen achter Driekus wel heel goed in OSINT-onderzoek, en waren de mensen – waaronder die vrouwen en ook die journalist – daar helemaal niet goed in, terwijl het zijn baan was. Dat voorwoord was natuurlijk dus ook een knipoog.

Escaleerde dat echt?

Sterker nog, ik voerde zelfs niet de redactie achter het account Driekus en toch werd ik beticht van allerlei kwalijke zaken. Alsof je dezelfde mening hebt als een overduidelijk parodisch en satirisch karakter. Ik heb inderdaad melding moeten doen bij de politie van smaad en laster en daar stopte het bij. De journalist is door veel van zijn collega’s aangesproken op dat zijn werk niet journalistiek integer was.

Dus het boek was deels ook een statement richting die mensen?

Het boek was vooral een leuk verhaal, en verpakt een reactie in humor in plaats van de boze negativiteit van die mensen. Ironisch genoeg hebben ze dus bijgedragen aan de ontwikkeling van dit boek.

Weten de andere redacteuren van Driekus dat je dit boek hebt geschreven?

Ja, de andere redacteuren weten dat ik dit boek heb geschreven en ze vinden het hilarisch.

POLITIEK & IDEOLOGIE

Je bent VVD-lid. Voelde je spanning tussen wat je in het boek schrijft en de partijlijn?

Ik ben geen actief lid hoor. De VVD is een open debatpartij waar iedereen zijn mening mag verkondigen en dat is goed, daarmee scherp je elkaar. Ik vind niet dat ik heel veel kritiek op de VVD-lijn heb, want dit is een zeer liberaal boek. Het gaat over eigen verantwoordelijkheid, vrijheid om te zijn wie je bent, weinig overheidsinterventie, en onafhankelijkheid. Wel geeft het boek een heel andere richting, als het gaat om energiebeleid. Waar de VVD er altijd van overtuigd was dat hoge energieheffingen goed waren voor de staatskas en dus het land, geeft het boek een richting van juist hele lage tarieven. En ik vind lage accijnzen en energieheffingen ook een liberaal standpunt. Het boek toont aan dat dit leidt tot meer welvaart bij burgers en meer bedrijvigheid. Ook is het boek een pleidooi voor kernenergie, want dat is groen, veilig, goedkoop en betrouwbaar. Veel VVD’ers hebben het boek gelezen en zijn er heel enthousiast over. Alleen als het gaat om hoe Groningen is behandeld staat het boek echt tegenover het beleid zoals dat onder de VVD heeft plaatsgevonden, en die kritiek is er binnen de partij ook.

En hoe zit het met de kritiek op Rutte in het boek?

Er zit niet heel veel kritiek op Rutte, sterker nog, integendeel – maar nee, ik ga nu niet de plot verklappen.

DE GELAAGDHEID VAN HET BOEK

Wist je van te voren hoeveel lagen je in het boek wilde verwerken?

Kijk, je kan natuurlijk een boek schrijven wat een heel droog verhaal is over energie-onafhankelijkheid en de impact van energieheffingen op welvaart en het inzetten van kernenergie. Dan haken de meeste mensen meteen af. Ik wilde dat verpakken in een humoristisch, satirisch en spannend boek. Dus je hebt meerdere lagen: het is een leuk verhaal, het is een spannend verhaal. Het gaat over cybertechnologie en cyberoorlog en digitale soevereiniteit. Het gaat over energiebeleid, energieheffingen, over hoe een fossiel systeem – dus niet alleen grondstoffen maar het hele systeem – ouderwets is en Nederland vastzet en de economie remt en de welvaart remt, en hoe je dat kan doorbreken.
Het is ook een jongensavontuur van een paar vrienden die op stap gaan – van een paar creatieve, kleine, onbeduidende mannen die het verschil gaan maken. Het gaat om vriendschap. Er zitten persoonlijke dingen in, een knipoog naar boze mensen. Er zit veel satire in. Er zit kritiek in op hoe Groningen is behandeld. Er zit streekcultuur in. Dat is tijdens het schrijven spontaan gebeurd.

Die digitale soevereiniteit – kun je daar meer over vertellen? Hoe zie je dat terug in het boek?

Digitale soevereiniteit is iets waar ik allang mee bezig ben en ook persoonlijk heel belangrijk vind, want het gaat om controle over je persoonlijke leven en over je bedrijfsprocessen. Het gaat over controle over je gegevens maar ook vertrouwen naar je klanten dat hun gegevens ook veilig zijn. In het boek zie je hoe kwetsbaar je bent als je je afhankelijk maakt van derden. In dit geval: als jij je militaire wapens uitrust met software van een ander, heb je dus het risico dat je gehackt kan worden of dat iemand controle overneemt en jij dus volledig controle kwijt bent, wat letterljk dodelijk kan zijn.

Starlink speelt een rol in het boek. Is dat een waarschuwing of juist een oplossing?

Aan Starlink zitten twee kanten. De ene kant is dat je je afhankelijk maakt van je internetverbinding van een Amerikaans bedrijf, van een tech-ondernemer die niet alleen onderneemt maar ook heel politiek bezig is, wat wel een risico is. In het boek komt naar voren dat de combinatie van Starlink met AI-systemen in wapentuig hem de gelegenheid geeft om controle over te nemen. In het boek doet hij dat met goede intenties, maar het werkt averechts uit omdat hij een achterdeur heeft ingebouwd om controle te kunnen houden en oorlog te voorkomen – maar daarmee bijna een oorlog genereert omdat derden misbruik kunnen maken van die toegang. De positieve kant van Starlink is dat je via satelliet kan communiceren en internet kan blijven houden, ook al zou je mobiele verbinding of je vaste verbinding uitvallen. Ik heb thuis ook een Starlink als backup. Dus dat geeft je een plan B – je bent niet afhankelijk van één leverancier maar je hebt de optie voor twee of drie partijen om online te kunnen zijn. Dat past heel erg in de filosofie van het internet: dat je niet op één infrastructuur zit maar dat er altijd meerdere partijen infrastructuur bieden waar je gebruik van kan maken. Dus ook al valt er een deel uit, kun je alsnog door. Dat staat haaks op het idee van die hyperscaler-clouds die centraal alles voor jou doen waardoor je compleet afhankelijk wordt. Nou, dat besef begint nu echt op te komen en je ziet het dus ook in het boek terugkomen. Het boek is dus zeker een waarschuwing voor digitale afhankelijkheid, maar geeft ook aan hoe je met inventiviteit onafhankelijkheid kan krijgen. Zelfs door oude analoge techniek te gebruiken.

Zie je parallellen tussen energie-afhankelijkheid en digitale afhankelijkheid?

Voor energie geldt hetzelfde. We hebben ons ontzettend afhankelijk gemaakt van een centralistisch systeem. Er zijn meerdere bedrijven die energie opwekken, maar alles gaat over een kwetsbaar centraal net en alles is gecontroleerd door de overheid die extreem zware belastingen legt op energie. Dat maakt ons heel erg kwetsbaar als burgers en als bedrijven. Je ziet dus ook dat er op dit moment geen beschikbaarheid van energie is waardoor bedrijven hun projecten niet kunnen opstarten en niet kunnen groeien, dat er geen woonwijken kunnen worden gebouwd omdat er geen stroom is. Dus dat centralistische model werkt niet meer. Het is centralisme, dus communisme. Het past niet bij deze tijd waarbij mensen zelf verantwoordelijkheid nemen voor het opwekken van energie. Want waarom zouden de burgers en bedrijven niet onderling energie kunnen opwekken en verhandelen en distribueren? Waarom is daar een centrale overheid nog voor nodig? Dat is zoiets van de 20e eeuw, terwijl we nu in de 21e eeuw zitten en dankzij technologische ontwikkelingen dit allemaal zelf kunnen, onafhankelijk van andere partijen. Lekker decentraal, en dus minder risico op grote storingen, sabotage en energieheffingen waardoor mensen in armoede vervallen.

DE KERNONDERZEEËR ALS METAFOOR

Waar staat de kernonderzeeër voor?

De metafoor in het boek is de energiecentrale in de kernonderzeeër. En die kernonderzeeër is een metafoor voor heel veel dingen: voor de afhankelijkheid van technologie, voor de onafhankelijkheid van energie, voor een regio die altijd passief was en misbruikt werd als energiekolonie die het heft in eigen hand neemt.

Het kapen, het stelen van die onderzeeër – was dat bewust onderdeel van de boodschap?

Het stelen van de kernonderzeeër is natuurlijk het rebelse karakter van het boek wat ik leuk vind, maar ook praktisch. Want waar koop je in hemelsnaam een kerncentrale? Bovendien komt een vaste kerncentrale met gigantisch veel bureaucratie. Door ondernemend te zijn omzeil je bureaucratie. Misschien niet helemaal legaal, haha. Maar dat mag, in een boek.

WAARHEID EN FICTIE

Het boek speelt bewust met de grens tussen waarheid en fictie. Waarom?

Ik wilde bewust een boek schrijven dat speelt met de vervaging tussen fictie en realiteit, omdat dit op dit moment in de echte wereld echt een serieus probleem is. Mensen snappen niet meer het verschil tussen satire en realiteit en kunnen daar heel boos om worden of extreem achterdochtig. Andere mensen manipuleren mensen door gegevens en feiten te verdraaien en uit context te trekken. Dat is vals. Ik wilde dat dit boek daar ook een scherpe satire op was. Ik begrijp tegelijkertijd ook dat het voor sommige mensen heel moeilijk is om het verschil tussen waarheid en fictie te zien. Dus het boek is natuurlijk een grote fantasie, maar ik probeerde zoveel mogelijk waarheid en echte dingen erin te vermengen – dus echte gebeurtenissen, echte personen, echte tweets, echte feiten, echte gebeurtenissen. Dus ik vond ook dat het boek technisch onderbouwd moest zijn. Ik vind het vreselijk als ik een film kijk, bijvoorbeeld van die cyberthrillers, en dat je denkt: dit slaat echt helemaal nergens op. Dus ik wilde dat heel veel technische feitelijkheden klopten. Daarom heb ik zoveel research gedaan.

PUBLICATIE EN ONTVANGST

Je hebt het boek zelf uitgegeven. Was self-publishing altijd het plan?

Ja, dat paste bij de onafhankelijkheid waar het boek over gaat. Dankzij een tip van een mede-ondernemer kwam ik bij Pumbo uit, die het hele traject voor me hebben verzorgd. Ik heb zelf het boek opgemaakt in InDesign en zij maakten daar de drukversie van, en de ePub, deden het drukwerk, en de webshop en de verzending. Ik moest er alleen zelf nog een website voor maken.

Hoeveel edities heb je verkocht?

Zowel de eerste editie als de tweede editie zijn volledig uitverkocht, bijna geheel online via X. Je kan het boek nog kopen via Godert Walter in Groningen. Ik heb break-even gedraaid op de inkoop en de verkoop en dat vind ik al fantastisch. Het doel is niet roem of rijkdom. Het doel was plezier hebben in het schrijven en plezier geven met het lezen van het boek, en hopelijk dat lezers de meerdere boodschappen die in het boek zitten begrijpen en er iets mee gaan doen.

En nu is het gratis digitaal te downloaden?

Ja, het boek is nu als digitaal boek gratis te downloaden op smultatuli.com.

Heb je reacties gekregen van lezers?

Ik heb veel lovende reacties gekregen. Ook van mensen uit de energie-sector. Er waren een paar mensen die het niet begrepen – die hebben geen humor.

Het boek is door veel politici gelezen. Welke, en wat vonden ze ervan?

Ik ga niet zeggen welke politici het boek allemaal hebben gelezen. Maar ik heb wel veel leuke reacties gekregen. En van sommigen ook geen reactie.

DE TIJDGEEST

De timing van het boek lijkt perfect – er is nu veel discussie over kernenergie en soevereiniteit. Was dat bewust?

Dat was niet bewust, maar de tijdgeest klopt zeker.

Zie je dat het debat ook echt kantelt?

Ik zie zeker dat er de laatste maanden anders wordt gedacht over energie en digitale soevereiniteit en over kernenergie, maar ik ga echt niet de eer nemen dat dit dankzij dit boek is. Het is gewoon een boek van deze tijd denk ik.

Wat hoop je dat er over 5 jaar veranderd is?

Het zou natuurlijk fantastisch zijn dat mensen dit boek lezen en denken dat ze nieuwe inzichten hebben en daar iets mee gaan doen. Maar voor Nederland hoop ik wel dat we versneld afgaan van centralistische systemen, want die maken je enorm kwetsbaar, jagen de kosten op, en maken je afhankelijk. Dit boek is natuurlijk bovenal een onafhankelijkheidsverklaring.

TOT SLOT

Overweeg je een vervolg?

Ik heb momenteel geen zin om me weer drie maanden op te sluiten en weer een boek te schrijven, maar wie weet.

Hoe meet je zelf succes van dit boek?

Het boek was voor mij al een succes toen ik het klaar had. Zoals je hebt gelezen zitten er echt nog wel typ- en spelfouten in, maar die zijn voor mij niet belangrijk. Het gaat om de verhaallijnen, de spanningsbogen, de humor, de boodschappen die erin zitten, de verschillende lagen die erin zitten. Sommige mensen zullen perfectionistisch zijn als het gaat om de schrijfstijl – die willen dan literaire, vloeiende zinnen lezen – maar dat past niet bij het karakter van dit boek en niet bij het karakter van Driekus.

Waarom deed je dit interview eigenlijk? Je wilt geen bekendheid, geen roem, houdt het boek liever anoniem – maar je zit hier toch vragen te beantwoorden.

Omdat ik stiekem natuurlijk wel trots ben op wat ik heb geschreven. Maar verder hoef ik er geen aandacht voor, persoonlijk. Ik vind het leuk om te horen dat mensen hebben genoten van het boek.

Wat zou je tegen potentiële lezers willen zeggen?

Lees het boek, lach, en misschien steek je er wat van op. En anders niet, dan heb je in ieder geval gelachen en een spannend avontuur beleefd.

NAWOORD

SMULTATULI is te downloaden op smultatuli.com en nog verkrijgbaar bij boekhandel Godert Walter in Groningen.

Het boek is geen gewoon boek. Het is een experiment, een statement, een onafhankelijkheidsverklaring. Het combineert entertainment met een serieuze boodschap over energie-autonomie, digitale soevereiniteit en regionaal zelfbewustzijn.
Of je het nu leest als spannend avontuur, satirische maatschappijkritiek, of technisch gedachtenexperiment – er zit genoeg in om meerdere keren te lezen.
En misschien, heel misschien, inspireert het je om ook iets te doen met die ideeën over onafhankelijkheid.

Want zoals de auteur zegt: dit boek is bovenal een onafhankelijkheidsverklaring.

Interview afgenomen in februari 2026. Foto © De Afvallige.