Kansloze aangifte. Los het op.

Door Juridriekus.

Onnodige escalaties in het al twaalf jaar slepende dossier rond de waterberging en natuurcreatie bij Lucaswolde in het westen van de provincie Groningen.

Daarbij zijn meerdere boerderijen opgekocht, maar is er één boer in het gebied waar de provincie nog geen overeenstemming mee heeft bereikt. 

Volgens de provincie gaat het belang primair om waterberging, maar dat standpunt is discutabel gezien de natuurfinanciering.  Ook ligt de betreffende boerderij op een hoog stuk land, wat primair als natuurfunctie is aangemerkt, en niet als waterberging, aldus notabene de provincie zelf.

De boer is door de provincie diverse onbruikbare opties aangeboden, en aan de optie die de boer zelf aandroeg is door de provincie niet meegewerkt. De provincie heeft druk op de boer uitgeoefend, en overweegt nu zelfs gedwongen uitkoop.

In het provinciale coalitieakkoord van BBB, GroenLinks, PvdA en VVD staat dat gedwongen uitkoop van een boer voor nieuwe natuur niet aan de orde is. 

De BBB heeft bovendien als fundament dat de partij mordicus tegen gedwongen uitkoop is.

Ondanks al het bovenstaande is het college voor onteigening en hebben ook statenleden van de BBB na druk van de coalitie en binnen de fractie voor onteigening gestemd, ondanks dat statenleden vrij moeten kunnen stemmen.

Dit heeft geleid tot een emotionele reactie van het FDF, dat met inhoudelijke kritiek komt, maar ook met grote woorden spreekt en dreigt. 

In plaats van het sturen op het komen tot een redelijke oplossing met de boer, reageert de CdK van de provincie Groningen met powerplay, de dreiging van een aangifte tegen FDF, dat hier overigens de schouders voor ophaalt.

De aangifte van CdK Paas gaat nergens toe leiden. ‘Oorlog’ in politieke context is metaforisch taalgebruik. Rechters beoordelen bedreigingen naar een objectieve maatstaf: zou een redelijk persoon deze uitlating als serieuze bedreiging opvatten? Een boerenactiegroep die ‘oorlog’ roept in een onteigeningsconflict is overduidelijk retorisch. Geen geweld aangekondigd, geen concrete handeling in het vooruitzicht gesteld. Het OM seponeert dit soort aangiftes standaard wegens het ontbreken van een redelijk vermoeden van schuld.

Omgekeerd: zou iemand aangifte doen tegen de coalitie wegens de druk op BBB-Statenleden om mee te stemmen, dan loopt ook dat op niets uit. Coalitiediscipline is grondwettelijk ontoelaatbaar en zou politiek ter discussie moeten worden gesteld (hierover later meer, want is hier werkelijk sprake van democratie? Gaat de CdK aangifte doen van (dit is goed gedocumenteerd) druk uitoefenen op statenleden door de coalitie?). Dit zou politieke consequenties moeten hebben. Het is ondemocratisch en ongrondwettelijk, maar strafrechtelijk even lastig te sanctioneren als de uitingen van de FDF. 

Beide aangiftes zijn juridisch dus vrij kansloos. Maar dat is ook niet hun punt. En dat weet men heel goed. Aangifte doen is in dit soort conflicten een politiek wapen, geen rechtshandeling. 

Het doel is de andere partij neerzetten als crimineel, de eigen positie als slachtoffer claimen, en de media-aandacht verschuiven van de inhoud naar de escalatie.

Het spelletje werkt ook nog. Want terwijl Paas aangifte doet en FDF reageert, en terwijl de media daarin trappen en erover schrijven in plaats van dieper ingaan op de werkelijke problemen in dit conflict, staat de familie Van der Veen nog steeds met de rug tegen de muur. Laten we de focus daarop houden.

Zeven generaties werk, een bedrijf dat ze niet kwijt willen, een provincie die een fuik heeft gebouwd en weigert die open te zetten. Die onteigening op verkeerde gronden probeert. Die waterberging en natuurbelangen vermengt, en subsidies oneigenlijk toepast. Die statenleden onder druk zet om voor onteigening te stemmen. Je staat er juridisch maar bovenal politiek niet goed voor.

De familie zei het zelf het duidelijkst: “Het is kinderachtig. Van dit hele gedoe worden wij ook niet blij. We hopen dat er nu een echte oplossing komt.”

Dat is de enige zin die ertoe doet, geen aangifte, geen ultimatum, geen oorlogsverklaring, maar een echte oplossing. De provincie heeft daarvoor tien maanden en alle middelen. Ze kiest voor een aangifte, en dat is veelzeggend: symboolpolitiek, spelletjes en powerplay, in plaats van oplossingen.

Driekus adviseert: leg die aangifte neer, pak de telefoon, en zoek die boer op. Zonder camera. Zonder persbericht. Maak gewoon een fatsoenlijke deal, of accepteer het risico op juridische en politieke nederlagen.

Kies maar: aangifte en spelletjes blijven spelen, of een oplossing bieden.

Lees ook blog deel 1: Kletspoten in Lucaswolde.
Check ook de tweets van @driekusvierkant over dit onderwerp, er is veel meer content!