Activisten verstoren informatieavond kerncentrales

De informatieavond in Roodeschool over kerncentrales in de Eemshaven werd gisteren verstoord door anti-kernenergieactivisten. 

Gisteren organiseerde het Rijk in hotel Ekamper in Roodeschool een informatieavond over de mogelijke komst van twee nieuwe kerncentrales in de Eemshaven.

Het Rijk had informatieborden neergezet en veel ambtenaren waren aanwezig om het publiek te informeren en vragen te beantwoorden. Het ministerie wilde echter niet dat interviews binnen werden gehouden, en er was geen woordvoerder aanwezig.

Een dag eerder was een besloten bijeenkomst voor grondeigenaren, omdat het Rijk eerste recht van koop had gevestigd, om speculatie door investeerders en handelaren te voorkomen.

Waarom kernenergie?

Bewoners werden onder meer geïnformeerd over de noodzaak van Nederland om minder afhankelijk te worden van fossiele energie. Naast variabele duurzame energiebronnen zoals zon en wind is behoefte aan stabiele, schone energie, en kernenergie levert dit. 

Waarom Eemshaven?

Van de zeven onderzochte locaties bleven twee gebieden over: Terneuzen en de Eemshaven. Netbeheerder TenneT noemt de Eemshaven de beste plek. daar ligt al een hoogspanningsverbinding waarop de centrales kunnen worden aangesloten, de kosten zijn lager en er is ruimte om overschotten naar het buitenland te transporteren. Voor Terneuzen moet die verbinding nog worden gebouwd. 

Waar in de Eemshaven?

De Emmapolder ten westen van de Eemshaven lijkt de meest logische plek, omdat hier voldoende ruimte is, en water, en de zware stroomnetaansluitingen zijn nabij. Het tweede punt dat in beeld is, is het terrein van de huidige ENGIE-centrale, de Eemscentrale. De Oostpolder is niet in beeld, omdat de provincie Groningen daar zelf ambities heeft.

Sfeer

Ruim 150 omwonenden verzamelen zich in hotel Ekamper, bekijken de informatieborden en gaan in gesprek met de ambtenaren. Sommige mensen zijn geïnteresseerd, anderen maken zich praktisch zorgen over de inpassing en de impact op hun veiligheid.

Activisten

Er waren niet alleen omwonenden aanwezig. Activisten, onder wie mensen van buiten de streek, deelden anti-kernenergie stickers en pamfletten uit. Binnen nam Geert Bosma luidkeels het woord. Hij riep dat er geen draagvlak was, dat de bijeenkomst een theaterstuk is. Hij riep op tot mobilisatie en om in te schrijven op een contactlijst. Andere activisten begonnen ‘actie, actie!’ te scanderen en een deel van het publiek deed mee. De activisten werden gemaand zich rustig te houden of te vertrekken. Anderen lieten alles gelaten over zich heen komen.

Wie is Bosma?

Hij is geen bezorgde omwonende. Hij is een vaste naam in de landelijke antikernenergiebeweging, met een spoor dat ver teruggaat. In 2004 stond hij in Groningen voor de klas van een activistenschool, waar cursisten van hem leerden hoe je een kordon tegen de ME vormt, Het organiseren en trainen van verzet is zijn kern. In november 2010 werd hij door een nieuwsprogramma opgebeld als “anti-kernenergie-actievoerder in hart en nieren”, bij de blokkades van het kernafvaltransport naar het Duitse Gorleben. In 2014 liep hij mee in de protesttocht tegen de nucleaire top in Den Haag. En dit voorjaar fietste hij mee in de achtdaagse tocht van De Luchtfietsers van de Eemshaven naar Borssele rond de Tsjernobyl-herdenking, waar hij volgens de organisatie een lezing gaf over zijn ervaringen in Oekraïne na de ramp. Kernafval, kernwapens, kernenergie, nieuwbouw: Bosma is er, waar het woord “kern” ook valt. De man is een doorgewinterde, landelijk actieve activist die decennia lang tegen alles wat nucleair is demonstreert, verzet organiseert en andere activisten traint.

En hier beginnen wat zaken ons te verwonderen

Zowel RTV Noord als Dagblad van het Noorden schrijven over de bijeenkomst. Zij schrijven niet over de informatie die door het ministerie wordt gedeeld. Er komen geen experts aan het woord. De focus van beide artikelen gaat over het gebrek aan draagvlak op de avond, waarbij eenzijdig de focus ligt op boze burgers, die activisten blijken te zijn. 

Men behandelt Bosma primair als een willekeurige boze bezoeker en laat het frame ‘geen draagvlak in de provincie’ staan alsof de zaal representatief is. 

Opvallend: het getoonde fotobijschrift noemt hem “een betoger”, maar in de opgeslagen fotogegevens in de paginacode staat het oorspronkelijke bijschrift nog, dat hem voluit “Anti-kernenergieactivist Geert Bosma” noemt. Die kwalificatie ontbreekt in het artikel zelf, en zo wordt de lezer op het verkeerde been gezet.

Ons metadata onderzoek op basis van de broncode van de pagina leert dat de fotoredactie de man noemde wat hij is: ‘Anti-kernenergieactivist Geert Bosma’. De trefwoorden (“Roodeschool kernenergie inloopbijeenkomst kerncentrales beste locatie Eemshaven protest opstootje betoger”) die de redactie aan het beeld hing spreken van ‘protest’ en ‘opstootje’. Een eerlijke registratie.

Maar het onderschrift dat de lezer te zien kreeg is een heel andere, afgezwakte versie. Onder de hand van de redacteur van het artikel werd ‘anti-kernenergieactivist Geert Bosma’ een kleurloze ‘betoger’. De feiten zaten in het systeem, ze haalden alleen het artikel niet.

Als een getroffen omwonende roept dat er geen draagvlak is dan is dat een noodkreet. Als een getrainde en trainende activist dat roept en er meteen een contactlijst bij rondgeeft, is het mobilisatie. 

De lezer die niet weet wie Bosma is, leest een spontane volksopstand. De lezer die het wél weet, ziet georganiseerd verzet dat een lokale gelegenheid gebruikt voor hun eigen agenda. 

Beide redacties lieten hun lezer achter met het beeld van een boze aanwezige, niet dat van een doorgewinterd activist. Ze noemden de man bij naam, zetten hem in het middelpunt, en verzwegen het cruciale feit dat zijn woorden in perspectief plaatst.

(update 13:31: DvhN heeft het fotobijschrift aangepast, zie onderaan)

En dan gedeputeerde Roemers: “poepieflauw”

Roemers kwam een kijkje nemen, sprak wat mensen, en concludeerde het standpunt waarmee hij al binnenkwam. “Maak lawaai”, spoorde hij een bezoeker aan. Dat is geen bestuurder die een verdeeld en beschadigd gebied door een loodzwaar dossier probeert te loodsen. Dat is iemand die campagne voert.

Roemers somt daarbij op: “We hebben de Oostpolder gehad, een windpark en aardbevingen”.

Maar twee van die drie zijn besluiten van zijn eigen provincie. De Oostpolder is een bedrijventerrein van 600 hectare pal ten zuiden van de Eemshaven, en is ontwikkeld door de provincie Groningen en de gemeente Het Hogeland. Provinciale Staten stelden er de Structuurvisie voor vast in november 2023 en het Provinciaal Inpassingsplan in september 2025, allebei binnen deze bestuursperiode. 

Ook Windpark Eemshaven-West is een provinciaal besluit: de provincie stelt het inpassingsplan vast en koos zelf voor de opstelling van 24 windturbines. 

Saillant detail: de ontwerpplannen voor dat windpark en die Oostpolder werden aan de bewoners voorgelegd op een inloopavond in januari 2024, in datzelfde Hotel Ekamper in Roodeschool. Zelfde zaal, zelfde soort avond, alleen ging het toen om de plannen van de provincie zelf. 

Door alles op één stapel te leggen maakt het verzet-frame de eigen ruimtelijke keuzes van de provincie onzichtbaar en framet deze valselijk als leed van buitenaf. Met deze truc poogt de gedeputeerde het draagvlak verder te ondermijnen: de politiek laat de Draagvlakmachine op volle toeren draaien.

Terug naar de pers

Geen verslag van de gedeelde informatie. Geen experts aan het woord. Geen gebalanceerd artikel over de noodzaak van stabiele fossielvrije energie. Geen uitleg waarom de Eemshaven de beste optie is. Alleen een eenzijdig artikel dat moet laten zien dat er geen draagvlak zou zijn. Men volgt de spin van de bestuurders, en versterkt deze door achterwege te laten dat het grootste protest niet van omwonenden komt, maar van een langdurig activist, die de bewoners probeert op te zwepen en te mobiliseren, als instrument voor zijn eigen doel. 

Geen enkele kritische vraag naar de gedeputeerde. Terwijl er zoveel vragen te stellen zijn.

Dit is geen incident. De Draagvlakmachine praat zichzelf aan dat er geen draagvlak is, en poetst weg dat het verzet volgens onderzoek veel minder eenduidig is dan de zaal doet voorkomen. Uit het bewonersonderzoek van Ipsos I&O (n=8.628) blijkt weliswaar dat de zorgen in Groningen overheersen en dat het draagvlak er het laagst is van de vier onderzochte locaties, maar ook dat iets minder dan de helft van de Groningers ook kansen ziet, dat slechts een derde principieel tegen is, en dat veel Groningers slecht op de hoogte waren van de plannen.

Manipulatie

Het is logisch dat mensen zorgen hebben over een kerncentrale in hun streek. Wie zou dat niet hebben.

En het is logisch dat mensen in Groningen argwanend zijn, na hoe het Rijk met Groningers om is gegaan rond de gaswinning, en schadeafhandeling.

Maar het is vals om op dat sentiment in te spelen en mensen nog banger en bozer te maken.

Om met de woorden van de gedeputeerde te spreken: het sturen van de publieke opinie is “poepieflauw”.

P.S: de bussen

Wij zien uit naar de busreis morgen. De provincie en de gemeente organiseren elk een bus. Deze vertrekken morgen, 2 juli om 6:00 vanaf P+R Hoogkerk. 

Wij voorspellen: de bussen zullen zijn gevuld met activistische bestuurders die niet gaan onderhandelen met Den Haag, plus een groepje boze Groningers (en vermoedelijk ook activisten die niet in de buurt van de Eemshaven wonen) dat wordt meegenomen om de eigen blinde vlek bevestigd te zien: er is zogenaamd geen draagvlak. 

Mensen met een baan kunnen sowieso niet mee. Genuanceerde mensen gaan niet mee. Mensen die voor kernenergie zijn gaan niet mee. Die bussen zijn geen nette gebalanceerde referentie voor de mening van alle Groningers, ze zijn puur voor de beeldvorming. 

Ook aanwezig: de Groninger pers, die er net als over deze informatieavond over zal schrijven: kritiekloos, eenzijdig, selectief, het valse beeld bevestigend dat er geen draagvlak zou zijn. 

Want geen draagvlak bij omwonenden, zo is Groningen overtuigd, zou het Rijk misschien nog kunnen overtuigen om alsnog 33% windaanlanding in de Eemshaven te realiseren, en geen kerncentrales. 

Wij denken dat dit ijdele hoop is. Wie boos nee komt zeggen, kan ja krijgen zonder er iets voor terug te krijgen. Je kan beter met een plan komen om Den Haag positief te verrassen, in plaats van met een bus vol emotionele actievoerders.

(artikel uitgebreid met metadata onderzoek)

13:31 update: DvhN heeft het fotobijschrift stilletjes aangepast: (links originele artikel, rechts met aanpassing)